Het Palazzo Doria Pamphilj zelf

Wie bouwde wat?
Het gebouw wisselde van eigenaar voordat het van vorm veranderde. Het bezit ging van de della Rovere naar de Aldobrandini – kardinaal Pietro Aldobrandini verwierf het in 1601 – en vervolgens naar de Pamphilj in 1647, en van hen naar de Doria Pamphilj. Wat je vandaag binnenstapt, is grotendeels het werk van twee mannen. Vanaf 1654 begon Camillo Pamphilj een enorme uitbreiding onder leiding van architect Antonio Del Grande, waarbij hij aangrenzende huizen en een klooster afbrak, ondanks de bezwaren van de jezuïeten van het Collegio Romano naast de deur; na Camillo's dood in 1666 zetten zijn zonen Giovanni Battista en Benedetto het werk voort. In 1734 herbouwde Gabriele Valvassori de hoofdgevel aan de Via del Corso in rococostijl, de gevel die de straat nog steeds ziet.
De galerievleugels zelf — vier stuks, de Bracci, rond de binnenplaats, plus de Aldobrandini-kamer en de kamer van de Primitieven — werden gebouwd tussen 1731 en 1734, eveneens door Valvassori. De Salone Aldobrandini opende in 1838 en was de laatste grote toevoeging aan het paleis. In 1767 werd het hele gebouw gerenoveerd voor het huwelijk van Andrea IV met prinses Leopoldina Maria van Savoye, onder toezicht van Francesco Nicoletti, met plafondschilderingen in de staatszalen door Crescenzio Onofri, Aureliano Milani en Stefano Pozzi — in hetzelfde jaar als de inventaris die nog steeds bepaalt waar elk schilderij hangt. Die inventaris, en wat die met de muren doet.

Hoe groot is het eigenlijk?
Groot genoeg dat de eerlijke antwoord een schouderophalen is met wat cijfers erbij. Vijf binnenplaatsen, vier trappenhuizen, drie gangen, een gevel aan vier straten en twee pleinen. Je leest vaak dat het paleis ongeveer duizend kamers heeft; dat getal komt voor in secundaire reisgidsen, maar geen officiële of archiefbron bevestigt het, dus zie het als een getal dat mensen herhalen in plaats van een getal dat iemand heeft geteld. Ik heb ook geen vloeroppervlakte voor je, en ik ga er geen schatten.
Wat verifieerbaar is, is wat je vanaf de straat kunt zien: het blok is aaneengesloten, de galerie beslaat één verdieping ervan, en de familie woont in de rest. De Privé-appartementen op de piano nobile — Troonzaal, Blauwe Kamer, Groene Kamer, Gele Kamer, Rode Kamer en Kleedkamer van Venus — zouden op 1 augustus 2023 voor het publiek zijn geopend, en de officiële website beschrijft ze als nog steeds bewoond door de nakomelingen van de familie. Ja, ze wonen er echt.
Loop eerst buiten rond voordat je naar binnen gaat. Achteraan, via de Via della Gatta, waar ik opgroeide, houdt het paleis op een gevel te zijn en wordt het een muur met ramen, en krijg je een veel beter gevoel voor de omvang dan vanaf de Corso. Vijf minuten, en het trottoir is voor iedereen toegankelijk.
De kamers buiten de openbare route
Twee sets. De Privé-appartementen boven, en de Geheime Appartementen — vier themakamers verbonden met de elementen: de Salotto del Fuoco met schilderijen van Pietro Testa, Ludovico Carracci en Massimo Stanzione; de Sala dei Bambini, gewijd aan muziek en astrologie; de Sala degli Amorini met neoclassicistische fresco's van Annibale Angelini; en het Bagno di Diana, het Bad van Diana, geïnspireerd op Pompejaanse schilderkunst. Ze worden beheerd door een afzonderlijke organisatie, de Trust Floridi Doria Pamphilj, en hun gepubliceerde openingstijden verschillen van die van de galerie, waaronder opening op woensdag wanneer de galerie gesloten is. Omdat ze afzonderlijk worden beheerd, bevestig dan de tijden bij het boeken in plaats van aan te nemen. Wat een bezoek aan de Geheime Appartementen inhoudt.
En de kapel, die in het paleis ligt en gemakkelijk over het hoofd wordt gezien: Carlo Fontana ontwierp deze tussen 1689 en 1691, en hij bevat een hanglamp van Bernini en de overblijfselen van een heilige. De kapel.
Binnenkomen in het blok
Een gereserveerd toegangsticket voor de galerijvleugels: vier vleugels, de staatszalen en de binnenplaats. 4,7 van 1.910 beoordelingen, de grootste steekproef voor deze attractie, met de eigen commentaar van de eigenaar inbegrepen bij de balie.
Veelgestelde vragen
Hoe groot is het Palazzo Doria Pamphilj?
Vijf binnenplaatsen, een monumentale voorhal, drie gangen en vier grote trappenhuizen, grenzend aan vier straten en twee pleinen. Het is waarschijnlijk het grootste paleis in Rome dat nog steeds in privébezit is. Het vaak herhaalde cijfer van ongeveer duizend kamers wordt niet bevestigd door enige officiële of archiefbron.
Wie ontwierp het paleis?
Veel handen door drie eeuwen heen. Antonio Del Grande leidde de uitbreiding van Camillo Pamphilj vanaf 1654; Gabriele Valvassori herbouwde de gevel aan de Via del Corso in 1734 en bouwde tussen 1731 en 1734 de vier galerijvleugels; de centrale renaissancebinnenplaats wordt toegeschreven aan Bramante.
Is Palazzo Pamphilj op Piazza Navona hetzelfde gebouw?
Nee, en de verwarring komt vaak voor. Dat is een ander Palazzo Pamphilj, tegenwoordig de Braziliaanse ambassade. Deze bevindt zich aan Via del Corso 305 — net als het park met een vergelijkbare naam, dat ergens heel anders ligt: de villa versus het palazzo.
Kun je de binnenplaats bezoeken?
De renaissance-binnenplaats in het hart van het paleis, toegeschreven aan Bramante, maakt deel uit van het bezoek, en de café bevindt zich ook in de paleisbinnenplaats — eten en drinken.